Adres współczesny:
ul. Gliwicka 4

Numer dawnej hipoteki:
- 63, Kirchen-Gasse (w 1746 r.);
- 88 (w 1765 r.);
- 30 (od 1800 r.)

Adresy historyczne:
- Gleiwitzerstrasse 4 (do 1922; 1939–1945)
- ul. Gliwicka 4 (1922–1939 i od 1945)

Data budowy: nieznana (całkowicie przebudowany między 1811 a 1817 r.)

Architekt: nieznany

Inwestor: nieznany (przebudowa — Isaac Freund)

Właściciele:
1746–1765: Lucas Brilka (Brylka)
1817–1854: Isaac Freund, kapitalista
1863–1882: Louis Roth (1828–1882), kupiec
1891–1911: Karl Lukaschik, fabrykant (biura firmy Erste Tarnowitzer Seifenfabrik)
1911–1930: Hans Lukaschik (w okresie późniejszym mieszkał w Szwajcarii)


     
Deutsch / Niemiecki
strona główna
obiekty:
ul. Gliwicka
ul. Górnicza
ul. Krakowska
Rynek
ul. Tylna
ul. Wajdy
ul. Zamkowa
pl. Żwirki i Wigury
osoby
bibliografia
plan miasta
 


 
 

Uzupełniające informacje o mieszkańcach:

Isaac Freund (ur. 1782 w Golasowicach, zm. po 1854 r.) przyjęty do prawa miejskiego w 1819 r., współzałożyciel kopalni „Katowice” (wtedy Ferdinandgrube), jego żoną byłą Rosel Spiegel.

     



 
 


Opis:

Budynek na rzucie prostokąta. Murowany piętrowy z wysokim poddaszem. Elewacja otynkowana, neorenesansowa. Portal z 1901 r. (arch. Johannes Kindler) zamknięty łukiem półokrągłym ze zwornikiem. Drzwi w portalu neorenesansowe z kutymi kratami w okienkach, takież kraty w nadświetlu. Otwory okienne — prostokątne. Ponad piętrem niewielki trójkątny przyczółek. Wnętrza - na parterze sklepienia kolebkowe.


Gliwicka 4, fot. z 2012 r.

Dodatkowe informacje, przebudowy:
Budynek uszkodziły pożary miasta 6 VIII 1701 r. oraz 9 VII 1746 r. Przed pożogą z 1746 r. wartość katastralną zabudowań wyceniono na 180 talarów, a w latach 1765-1811 r. na 225 talarów, a w 1817 r. na 1110 talarów (plus dodatkowe 350 talarów – budynek tylny). Świadczy to o tym, że obecne formy dom zawdzięcza całkowitej przebudowie z początku XIX w.
1901 – przebudowa parteru, arch. Johannes Kindler. Od frontu wykonano wówczas portal (zachowany bez zmian do dziś) i duże okno w miejscu poprzednich dwóch (okno zostało ponownie przebudowane po 1945 r.), przebudowano także pomieszczenie tylne.


Projekt przebudowy z 1901 r.


     


Gliwicka 4, fot. z ok. 1954 r. [SMZT]

Portal przy ul. Gliwicka 4, fot. z 1954 r. [SMZT]

Sień, fot. 2015 r.

Widok ogólny, fot. 2012 r.

 

 
 

Bibliografia, archiwalia, odnośniki:

Archiwum Państwowe w Katowicach,
• Zespół nr 1441, Akta miasta Tarnowskich Gór, sygn: 231 – 232 (Bürger Rolle der Stadt Tarnowitz); 2216 – 2230 (Feuer Societaets-Catastrumder Stadt Tarnowitz etc.)

Archiwum Państwowe we Wrocławiu,
• Rep. 135, nr 700, Chronik der Stadt Tarnowitz erfasst von Lehrer C. Winkler in Tarnowitz.

Archiwum Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej,
• dokumentacja fotograficzna

Urząd Miejski w Tarnowskich Górach, Archiwum Zakładowe (archiwum budowlane),
• sygn: A 1540


         

© Fundacja Kruszce Śląska, 2018