Adres współczesny:
ul. Krakowska 16

Numer dawnej hipoteki:
- 33 (w 1765 r.);
- 183 (od 1800 r.)

Adresy historyczne:
- Krakauerstrasse 16 (do 1922; 1939–1945)
- ul. Krakowska 16 (1922–1939 i od 1945)

Data budowy: 1906

Architekt: Heinrich Pisczek (Henryk Piszczek)

Inwestor: Alois Benke

Właściciele:
1765: wdowa po Jacobie Adamicku
przed 1800: Grabich
1800–1832: Joseph Zolondek, stolarz
1840–1853: Veit Conrad, kołodziej
1864–1865: Felix Benke
1873–1880: wdowa Antonia Benke
1892–1907: Alois Benke, rzeźnik
1909–1913: Fedor Pinkus
1926–1930: bracia Lewandowscy z Częstochowy
1940: Franz Kretschmer


     
Deutsch / Niemiecki
strona główna
obiekty:
ul. Gliwicka
ul. Górnicza
ul. Krakowska
Rynek
ul. Tylna
ul. Wajdy
ul. Zamkowa
pl. Żwirki i Wigury
osoby
bibliografia
plan miasta
 


 
 

Opis:
Kamienica na planie trapezu z dwiema bocznymi oficynami; dwupiętrowa z wysokim użytkowym poddaszem. Elewacja o formach secesyjnych, symetryczna. W bocznych osiach loggie balkonowe. W płycinach nad oknami oraz na pseudopilastrach florystyczne elementy dekoracyjne. Mansardowy dach o wyjątkowej faliście ukształtowanej formie z okapami daleko wystającymi przed lico budynku.


ul. Krakowska 16, fot. 2011 r.

Dodatkowe informacje, przebudowy:
W 1765 r. zabudowania przy obecnej ul. Krakowskiej 16 wycenione były na 263 talary, a w 1800 r. na nieco mniej – 220 talarów i ta wartość utrzymała się do połowy XIX w. W 1865 r. nadbudowany został pólnocno-wschodni narożnik (proj. Constantin von Koschützki), w 1874 r. przebudowano stajnię znajdującą się na zapleczu (proj. Franz Mrowietz), a w 1892 r. wejścia i okna (proj. Daniel Scholz). Stary budynek parterowy z częściowo użytkowym poddaszem był nieco węższy (rzut budynku miał rozmiar około 18 na 13 m) od obecnej kamienicy, bowiem po stronie wschodniej znajdował się niezabudowany przejazd.


ul. Krakowska 16, 1892 r.

Obecny budynek powstał w 1906 r. Pierwszy projekt Heinricha Pisczka, z 25 stycznia 1906 r., przedstawiał trzypiętrową kamienicę mieszkalno-handlową o secesyjnych formach. Projekt nie otrzymał zgody technika budowlanego Hahna – z powodu zbyt dużej wysokości, niedopasowanej do sąsiednich budynków pod numerami 14 i 18.


ul. Krakowska 16, pierwszy projekt Heinricha Pisczka

Drugi projekt Pisczka, tym razem skromniejszej, dwupiętrowej kamienicy pochodzi z 14 maja 1906 r. Został on zaakceptowany i wkrótce zrealizowany.


ul. Krakowska 16, drugi projekt Heinricha Pisczka

Budowę oficyny w 1907 r. z dokończył Emmanuel Dziuba. Kolejne drobne przebudowy – w 1911 i 1913 r. – prowadził Karl Korbsch.


     

 


ul. Krakowska 16, fot. 2011 r.


ul. Krakowska 16, fot. 2009 r.


detal architektoniczny, fot. 2009 r.


ul. Krakowska 16, fot. ok. 1929 r.

 
 

Bibliografia, archiwalia, odnośniki:

Archiwum Państwowe w Katowicach,
• Zespół nr 1441, Akta miasta Tarnowskich Gór, sygn: 231 – 232 (Bürger Rolle der Stadt Tarnowitz); 2216 – 2230 (Feuer Societaets-Catastrumder Stadt Tarnowitz etc.)

Archiwum Państwowe we Wrocławiu,
• Rep. 135, nr 700, Chronik der Stadt Tarnowitz erfasst von Lehrer C. Winkler in Tarnowitz.

Urząd Miejski w Tarnowskich Górach, Archiwum Zakładowe (archiwum budowlane),
• sygn: A 436, A 437, A 1624, A 1653

Marek Wojcik, Kamienice przy ulicy Krakowskiej w Tarnowskich Górach (1866–1910), „Rocznik Muzeum w Tarnowskich Górach” 2011, tom III, s. 33-34.


         

© Fundacja Kruszce Śląska, 2018