Adres współczesny:
Rynek 15

Numer dawnej hipoteki:
- 8, Ring (w 1746 r.)
- 19 (w 1765 r.)
- 17 (od 1800 r.)

Adresy historyczne:
- Ring 16 (do 1914)
- Rynek 15 (1924 – 1939; 1945 – 1950; od 1956)
- Ring 15 (1939–1944)
- Plac Stalina 15 (1950–1956)

Data budowy: prawdopodobnie XVIII w. z licznymi późniejszymi przebudowami

Architekt: nieznany

Inwestor: nieznany

Właściciele:
1608: Georg Schuman
1670–1675: Anna Szumanowa
1746: Johann Schuman
1800: Gottlieb Böhm (1765–1806)
1811: Taistrzik
1817–1832: Hans Geissler (1762–1832)
1832: pani Geissler
1840: Isaac Bloch (1761–1843)
1864: Mendel Poppelauer (ur. 1797)
1874–1880: Karl Meisser
1908–1913: Fedor Schweiger (1865–ok.1940)
od 1922: Franciszek Pietrucha

     
Deutsch / Niemiecki
strona główna
obiekty:
ul. Gliwicka
ul. Górnicza
ul. Krakowska
Rynek
ul. Tylna
ul. Wajdy
ul. Zamkowa
pl. Żwirki i Wigury
osoby
bibliografia
plan miasta
 


 
 

Opis:
Dom dwupiętrowy z wysokim mansardowym dachem, wybudowany na planie prostokąta, z przelotową sienią pośrodku. Na parterze na lewo od sieni zachowały się sklepienia krzyżowe, zaś w części frontowej pozostałości arkad podcieniowych. W elewacji zwracają uwagę maszkarony w zwornikach zewnętrznych okien oraz zachowana XIX-wieczna stolarka okienna.


Rynek 15, fot. 2014 r.

Dodatkowe informacje, przebudowy:
Obecna formy budynku pochodzi z 1887 r., kiedy to według projektu Carla Stefke nadbudowano drugie piętro, mansardowe poddasze oraz nadano elewacji formy w stylu historycyzmu. W 1908 r. przebudowano poddasze na mieszkania, równocześnie powiększając i redukując liczbę okien (projekt Walter Wichura). W 1913 r. przekształcono sień (projekt Konrad Güntzel) i prawdopodobnie w 1914 r. poszerzono okna na pierwszym piętrze, redukując ich liczbę. Natomiast w 1925 r. powiększono okna wystawowe na parterze (projekt Aleksander Kroll).


Projekt pryebudowy z 1913 r.

Parter i piętro zawierają jednak elementy starszego budynku. Jego bryła utrwalona została na rysunku z ok. 1860 r.


Rynek ok. 1860 r.

Dom był piętrowy, pięcioosiowy z niewielkim szczytem nad trzema środkowymi osiami, pokryty dachem wielospadowym. Zbliżony był formą do sąsiedniego domu nr 16. Porównanie wartości katastralnej z lat 1746–1840 wskazuje, że budynek w tym okresie nie uległ istotnym przekształceniom. W 1746 r. zabudowania były warte 560 talarów, a później – 570 talarów (w tym sam dom – 490 talarów). Warto nadmienić, że w 1756 r. część domu określono jako browar i oszacowano na 60 talarów. Nie sposób określić, kiedy budynek powstał w tej formie. Stosunkowo niewielka grubość ścian, brak śladów po starszych przebudowach i regularny układ sugerują, że mogło to być po wielkim pożarze miasta w 1701 r.


     

Okno drugiego piętra.

Okno pierwszego piętra.

 

 

 

 


 
 

Bibliografia, archiwalia, odnośniki:

Archiwum Państwowe w Katowicach,
• Zespół nr 1441, Akta miasta Tarnowskich Gór, sygn: 231 – 232 (Bürger Rolle der Stadt Tarnowitz); 2216 – 2230 (Feuer Societaets-Catastrumder Stadt Tarnowitz etc.)

Archiwum Państwowe we Wrocławiu,
• Rep. 135, nr 700, Chronik der Stadt Tarnowitz erfasst von Lehrer C. Winkler in Tarnowitz.

Urząd Miejski w Tarnowskich Górach, Archiwum Zakładowe (archiwum budowlane),
• sygn: A 612; A 2305


         

© Fundacja Kruszce Śląska, 2018