Adres współczesny:
Rynek 18

Numer dawnej hipoteki:
- 12, Ring (w 1746 r.);
- 23 (w 1765 r.);
- 21 (od 1800 r.)

Adresy historyczne:
- Ring 20 (do 1914)
- Rynek 18 (1924–1939; 1945–1950 i od 1956)
- Ring 18 (1939–1944)
- Plac Stalina 18 (1950–1956)

Data budowy: prawdopodobnie XVII w, z licznymi późniejszymi przebudowami

Architekt: nieznany

Inwestor: nieznany

Właściciele:
1674–1735: Bernard Bordolo
1746–1754: Johann Galli
1765: Johann Corthan
1800–1811: Joseph Sobczik
1853: Ignatz Sobtzik
1872: Joseph Johann Sobtzik
1904: Julius Nowak
1909–1925: Felix Rutkowski
1941: Agnes Rukowski

 

     
Deutsch / Niemiecki
strona główna
obiekty:
ul. Gliwicka
ul. Górnicza
ul. Krakowska
Rynek
ul. Tylna
ul. Wajdy
ul. Zamkowa
pl. Żwirki i Wigury
osoby
bibliografia
plan miasta
 


 
 

Opis:
Budynek na planie prostokąta z tylną oficyną po stronie północnej i licznymi przybudówkami po obu stronach. Trójkondygnacyjny, nakryty dachem dwuspadowym z kalenicą równoległą do pierzei rynku. Elewacja pięcioosiowa, w przyziemiu trójarkadowe podcienie. Na parterze sklepienia krzyżowe lub — jak po prawej stronie–kolebkowe z lunetami. Na pierwszym piętrze sklepienia kolebkowe i żaglaste.

Rynek 18, fot. 2016

Dodatkowe informacje, przebudowy:
Jak wynika ze skargi sąsiadki, Magdaleny Miedonowej:
A 1704 die 21 Octobr.
Wypowiedz
W Sprawie miedzÿ P. Magdaleną Miedonową wdową actorką ziedney, a P. Bernardem Bordolo obwinionym zstrony drugiej, wprzyczynie od obwinionego wÿmurowanego, a wysoko wÿwiedzionego budynku, przes który żałobna strona, będąc ieji budynek nizszy zktorego okap zwiedzionÿ być niemoże, ale takowÿ na ściany ieji wpada, przeszkodę sobie pokłada, przi uczÿnioneÿ wtey mierze za Instatzią żalobneÿ stronÿ, Revisii, a oczywistym o bez trzenim, y bydliwem tego uważeniem; Vrząd Radziecki za Prawie uznał, a wypowiada takto: Poniewadz iednemu każdemu na swey własnosci w swÿsz podle upodobania budować wolno, byle umyslnie na szkodę Samsiadowi tego nie czynieł, a obzalowanÿ wywiodszÿ zprzodka swoy budynek wyży, niż żalobney strony budÿnek byl temu Niebo.[szczyk] Malzonek Żalobnicy nie contradicował, ale na polożenie spolney Rynnÿ zezwalieł, ateraz też obżalowany prziczÿnionego ku tylu budynku wÿżeÿ nie podniosł, ieno tak sprzodku iest, że prziczÿniona częsć rynnÿ ku tylu, sprzednią częscią stosować się y spad mieć musi, przez ktorey polożenie sie niewidzi, aby obzalowany, żalobniceÿ co naszkodę uczynieł tedy sie przi polożeniu takowey Rynny pozostawnie, a zeby akap z dachu zalobnicy zwiedziony byl, powinna lub osobliwą rynnę dać, a spad na grunt swoy obrocić, lub też na dachu swoim kosztem swym tak to dać zaopatrzyć, aby okap do Rynny Samsieckiey spadał, a wzglendem teyże rynny cokosztnie z Sąmsiadem sie zgodzić, a na potym gdy by takowa rynna wruinę prziszla, spolnym kosztem sprawowana być ma.
JM.

Budynek został więc ostatecznie podwyższony o drugie piętro przed 1704 r. Autorem projektu zmian był zapewne właściciel, późniejszy budowniczy miejski Bernard Bordolo. Wartość katastralna z lat 1746-1800 nie uległa większym zmianom. W 1746 r. wyniosła 560 talarów, w latach 1765-1800 - 590 talarów, w tym dom - 420 talarów, browar - 110 talarów i stajnie - 60 talarów (od 1800 dawny browar, czyli oficyna był liczony razem z domem). Panorama Gór Tarnowskich z lat 40. XIX w. dowodzi, że ogólna bryła budynku nie zmieniła się od czasów Bernarda Bordolo. Trudno natomiast spekulować o wcześniejszych dziejach i formach budynku.


     

Drzwi wejściowe, fot. 2016 r.

Sień, fot. 2016 r.

Sień, schody na piętro, fot. 2016 r.

 
 

Bibliografia, archiwalia, odnośniki:

Archiwum Państwowe w Katowicach,
• Zespół nr 1441, Akta miasta Tarnowskich Gór, sygn: 231 – 232 (Bürger Rolle der Stadt Tarnowitz); 2216 – 2230 (Feuer Societaets-Catastrumder Stadt Tarnowitz etc.)

Archiwum Państwowe we Wrocławiu,
• Rep. 135, nr 700, Chronik der Stadt Tarnowitz erfasst von Lehrer C. Winkler in Tarnowitz.

Archiwum Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej,
• dokumentacja fotograficzna

Urząd Miejski w Tarnowskich Górach, Archiwum Zakładowe (archiwum budowlane),
• sygn: A 384


         

© Fundacja Kruszce Śląska, 2018